Higiena jamy ustnej podczas ciąży - co robić aby zęby i dziąsła były zdrowe?
Ciąża jest wyjątkowym okresem w życiu kobiety, w jej ciele zachodzi mnóstwo zmian, a wiele z nich wpływa również na stan zdrowia jamy ustnej. Zmiany zachodzące w gospodarce hormonalnej, układzie odpornościowym i pokarmowym ciężarnej zwiększają ryzyko wystąpienia chorób w obrębie jamy ustnej.
- U kobiet ciężarnych występuje zwiększone ryzyko wystąpienia zapalenia dziąseł, związane jest to między innymi ze zmianami stężeń żeńskich hormonów płciowych - estrogenów i progesteronu. Ciążowe zapalenie dziąseł rozwija się najczęściej w II lub III trymestrze i z reguły ustępuje po urodzeniu dziecka.
- Podczas ciąży osłabiają się również mechanizmy obronne organizmu przed bakteriami znajdującymi się w płytce nazębnej, co jeszcze bardziej zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zapalenia dziąseł. Związane jest to z tym, że podczas ciąży układ immunologiczny matki działa słabiej, w celu zabezpieczenia rozwijającego się dziecka przed atakiem komórek układu odpornościowego, które traktują płód jako zupełnie obcy organizm.
- Poranne mdłości, wymioty oraz refluks prowadzą do znacznego zakwaszenia środowiska jamy ustnej, co sprzyja rozwojowi bakterii próchnicotwórczych. Obniżenie pH śliny, osłabia również jej naturalne zdolności samooczyszczania zębów i jamy ustnej, a także spowalnia procesy odbudowy szkliwa. Dodatkowo częste wymioty prowadzą do erozji (rozpuszczenia) szkliwa.
- Podczas ciąży kobiety bardzo często zwiększają spożycie węglowodanów. Niestety szalejące hormony sprzyjają chęci podjadania przekąsek i słodkości. Cukry proste są idealną pożywką dla bakterii, a częste podjadanie w ciągu dnia sprawia, że pH śliny cały czas jest na niskim poziomie, co stwarza idealne warunki do rozwoju i namnażania się próchnicotwórczych drobnoustrojów.
Wszystkie te aspekty sprawiają, że opieka stomatologiczna oraz odpowiednia higiena jamy ustnej są niezbędne w tym wyjątkowym okresie. Najlepszym rozwiązaniem jest udanie się do stomatologa podczas planowania ciąży, aby wyleczyć ewentualne zmiany próchnicowe, pozbyć się kamienia i zasięgnąć profesjonalnej porady odnośnie higieny jamy ustnej. Wiadomo, jednak że nie zawsze jest to możliwe. W czasie ciąży również można udać się do stomatologa w celu wyleczenia próchnicy i przeprowadzenia odpowiednich zabiegów higienizacyjnych. Najlepszym terminem do przeprowadzenia leczenia stomatologicznego jest okres pomiędzy 14. a 20. tygodniem ciąży. Wyleczenie wszelkich ognisk aktywnej próchnicy, a także zapobieganie powstawaniu nowych zmian, jest niezmiernie istotne w kwestii przyszłego zdrowia jamy ustnej dziecka. Liczne badania wykazały, iż to zwykle matka jako pierwsza przekazuje swojemu dziecku bakterie próchnicotwórcze. Wykazano także, że ryzyko przekazania owych bakterii wynosi 6% u kobiet bez aktywnych zmian próchnicowych i z odpowiednią higieną jamy ustnej, natomiast u kobiet z licznymi zmianami próchnicowymi w jamie ustnej ryzyko to wzrasta aż do 60%.
Dlaczego jednak tak ważne jest minimalizowanie ryzyka przekazania dziecku bakterii próchnicotwórczych?
Ze względu na to, że im wcześniej pojawią się wyżej wspomniane bakterie w buzi malucha, tym bardziej intensywnie będzie przebiegać u niego choroba próchnicowa. Dlatego tak ważne jest, aby jak najbardziej opóźnić moment skolonizowania bakteriami jamy ustnej dziecka. Uchronimy je dzięki temu przed ostrym i wyniszczającym zęby przebiegiem próchnicy.
Jak kobiety w ciąży powinny dbać o swoją jamę ustną?
- Szczotkować zęby minimum 2 razy dziennie, pastą zawierającą 1450 ppm fluoru. W swojej ofercie posiadamy specjalne pasty stworzoną dla kobiet w ciąży - zaglądnij do naszego działu poświęconego tym pastom. Pasty dla kobiet w ciąży.
- Codzienne oczyszczać przestrzenie międzyzębowe - zwłaszcza przed snem.
- Stosować bezalkoholowe płukanki z fluorem - codziennie, jeśli stężenie fluoru wynosi 225 ppm lub raz w tygodniu, w przypadku płukanek ze stężeniem fluoru 900 ppm. Na przykład płukanką Vitis Gingival.
- Stosować płukanki z chlorheksydyną w stężeniu 0,12%, które działają bakteriobójczo - od drugiego trymestru ciąży
- Zgłaszać się na profesjonalne zabiegi higienizacyjne w gabinecie stomatologicznym jak np. skaling (usuwanie kamienia).
- W przypadku wymiotów należy pamiętać, aby unikać szczotkowania zębów bezpośrednio po wymiotach, można natomiast przepłukać usta wodą z sodą oczyszczoną co zredukuje kwaśne pH w ustach po treści żołądkowej.
- W przypadku częstych wymiotów i erozji szkliwa warto stosować pastę z kompleksem fosfopeptydu kazeiny i stabilizowanego amorficznego fosforanu wapnia (GC TOOTH MOUSSE). Kompleks ten naprawia rozpuszczone szkliwo i chroni przed powstawaniem nowych ubytków erozyjnych w szkliwie.