Bruksizm - co to jest, przyczyny oraz jak leczyć

Bruksizm – zgrzytanie zębami - co to jest, przyczyny oraz jak leczyć.

Zgrzytasz zębami podczas snu, a przy tym masz starte zęby na kształt łuku? Dokucza ci ból głowy, ból szczęki? Twoje zęby są nadwrażliwe? Masz problem z szerokim otwarciem ust?  Jeśli takie dolegliwości zauważysz, to najprawdopodobniej są to objawy bruksizmu. 

Co to jest bruksizm?

Słowo bruksizm wywodzi się z greki  -βρυγμό ς,  co znaczy zgrzytać zębami. Bruksizm jest schorzeniem polegającym na nawykowym, nieświadomym zaciskaniu zębów i zgrzytaniem nimi, najczęściej w nocy. Z problemem tym boryka się od 8 do 10 % dorosłej populacji, zwykle w wieku 25-45 lat. Bruksizm diagnozuje się również u dzieci w różnym wieku. Schorzenie jest uznawane za chorobę cywilizacyjną, gdyż wyraźny i regularny wzrost zachorowań obserwuje się od  początku lat 90.

Przyczyny i objawy bruksizmu

Przyczyny bruksizmu nie zostały do końca poznane. Trzeba wiedzieć, że nie jest schorzeniem tylko stomatologicznym, gdyż ma również podłoże psychosomatyczne. Nie należy do chorób genetycznych, choć można dziedziczyć predyspozycje do odreagowywania stresu przez zaciskanie i zgrzytanie zębami.

Do najczęstszych przyczyn bruksizmu zalicza się m.in.:

• wady zgryzu
• nieprawidłowe wypełnienie zębów, nieprawidłowe dopasowanie protezy czy korony
• stres
• zaburzenia psychiczne i emocjonalne
• zaburzenia hormonalne
• refluks żołądkowy
• złą dietę (niedobór witamin i magnezu)
• alergie
• owsicę
• nałogi (picie alkoholu, palenie tytoniu, zażywanie narkotyków)
• zbyt częste żucie gumy

Jak rozpoznać bruksizm?

Pacjenci borykający się z bruksizmem najczęściej wymieniają problem związany z nocnym zgrzytaniem zębami, który obserwują ich najbliżsi. Ponadto skarżą się na uporczywe bóle głowy, szyi, twarzy, uczucie szumu w uszach. Mają problem z rozwarciem szeroko szczęki, odczuwają jej ból podczas rozmowy czy jedzenia. Szkliwo zębów tych osób jest popękane, a zęby przez to stają się nadwrażliwe.

Dlaczego tak się dzieje? Zaciskanie zębów jest spowodowane mimowolnym, krótkotrwałym, 10-15 sekundowym, skurczem mięśni żucia, kiedy to szczęki zaciskają się z siłą nawet dziesięciokrotnie większą niż przy normalnym gryzieniu czegoś twardego. Przy tym mocnym ścisku szczęka rusza się, powodując zgrzytanie zębami. Najczęściej atak występuje nocą, choć zdarza się też podczas dnia. Może jemu towarzyszyć podniesienie ciśnienia krwi i przyspieszenie akcji serca. U osób borykających się z tym schorzeniem zauważalna jest zmiana obrysu szczęki, która staje się bardziej kwadratowa, co jest spowodowane nadmierną pracą mięśni żucia. To w konsekwencji może doprowadzić do zmian zapalnych w stawach skroniowo-żuchwowych, a następnie do ich zwyrodnienia oraz zniszczenia. Ból może rozprzestrzeniać się w okolicach całej głowy, np. oczodołów, uszu, szyi i ramion.

Nieleczony bruksizm może prowadzić do problemów ze wzrokiem, do zaburzeń równowagi, zwiększa się ryzyko mikroudarów w mózgu.

Przewlekły przebieg choroby powoduje ścieranie powierzchni zębów, ich pękanie. Niejednokrotnie rozwija się zapalenie przyzębia, w skutek czego zęby zaczynają się ruszać i wypadać. Bagatelizowanemu bruksizmowi towarzyszy też próchnica i nadwrażliwość zębów czy zapalenie dziąseł.

Bruksizm występujący u dzieci jest najczęściej spowodowany niedojrzałością układu nerwowo-mięśniowego, zaburzeniami emocjonalnymi czy wadą zgryzu. Towarzyszyć też może chorobom psychicznym, neurologicznym, owsicy, alergii czy ospie.

Sposoby leczenia i zapobiegania

Osoba, która zauważy u siebie objawy bruksizmu, powinna udać się jak najszybciej do swojego lekarza stomatologa, który wdroży kompleksowe leczenie. Jeśli nasza choroba ma podłoże psychiczne, to prawdopodobnie trzeba będzie skorzystać z pomocy psychologa. Ze względu na rozległy wachlarz przyczyn choroby lub już występujących jej skutków, może być potrzebna też pomoc innych specjalistów, np. dietetyka, laryngologa, ortopedy, chirurga szczękowego, neurologa czy okulisty.

Bruksizm u dzieci leczy się biorąc pod uwagę wiek dziecka, prawdopodobną przyczynę oraz stopień nasilenia dolegliwości, ewentualne uszkodzenia powierzchni zębów. Warto dodać, że objawy bruksizmu u dzieci zazwyczaj ustępują samoistnie, ale dziecko powinno być monitorowane przez lekarza dentystę, który oceni, czy nie doszło do niepokojących zmian w obrębie jamy ustnej, a w razie czego wdroży odpowiednie leczenie.

Istnieją również domowe sposoby minimalizujące przykre konsekwencje bruksizmu, m.in.:

• Stosowanie specjalnych szyn relaksacyjnych (nakładki na zęby zapobiegające zgrzytaniu)

W swojej ofercie posiadamy kilka rodzajów szyn relaksacyjnych, które możesz sprawdzić tutaj - Szyny relaksacyjne.

• Ćwiczenia i masaże relaksujące mięśnie szczęki, twarzy, karku, ramion
• Zimne lub ciepłe okłady
• Unikanie gryzienia twardych produktów
• Właściwa dieta
• Unikanie stresu
• Uprawianie sportu
• Stosowanie dedykowanych zębom nadwrażliwym: szczoteczek, past, płukanek i żeli, które m.in. poprawiają kondycję dziąseł, zapobiegają powstawaniu stanów zapalnych, wspomagają remineralizację szkliwa, zamykają kanaliki zębinowe, zwiększają odporność na działanie kwasów, zapobiegają gromadzeniu się płytki nazębnej i uśmierzają ból - Sprawdź nasz dział z produktami na nadwrażliwość zębów, klikając tutaj - Produkty na nadwrażliwość zębów.

Podsumowanie

Zdiagnozowanie objawów bruksizmu i prawidłowa diagnoza, pomogą wyleczyć chorobę lub ją złagodzić, poprawiając znacząco jakość życia pacjenta i jego bliskich.